Artykuły

Kazimierz Dąbrowski nie postrzega samotności jedynie z perspektywy trudnego doświadczenia emocjonalnego będącego efektem izolacji społecznej. Według niego, samotność stanowi jeden z kluczowych fenomenów rozwojowych, który pojawia się szczególnie u osób wrażliwych i intensywnie przeżywających rzeczywistość. W jego pracach samotność ukazywana jest jako wielowymiarowe doświadczenie, mogące pełnić funkcję zarówno budującą, twórczą, krystalizującą, syntetyzującą, jak i destrukcyjną, w zależności od etapu, na którym się pojawia oraz sposobu jej przeżywania.

Rozwój człowieka rzadko przebiega w sposób prosty, spokojny i harmonijny. Wbrew potocznym wyobrażeniom nie polega on jedynie na stopniowym udoskonalaniu się, lecz często wiąże się z napięciem, kryzysem i wewnętrznym rozbiciem. Właśnie tę paradoksalną prawdę uchwycił Kazimierz Dąbrowski w swojej teorii dezintegracji pozytywnej, stanowiącej fundament koncepcji psychoterapii przez rozwój.

Na długo przed popularyzacją inteligencji emocjonalnej Kazimierz Dąbrowski użył pojęcia EQ, nadając mu znaczenie głęboko związane z rozwojem osobowości, a nie tylko z adaptacją

Autor: Chris Wells Życie w zgodzie ze sobą, gdy świat się rozpada Nosiłam w sobie ten tekst od miesięcy – nie dlatego, że nie wiedziałam, co chcę powiedzieć, lecz dlatego, że nie byłam pewna, czy jestem gotowa powiedzieć to tak publicznie i tak wprost. Pisanie z tej perspektywy – patrząc przez pryzmat teorii dezintegracji pozytywnej na zapaść, której doświadczamy – jest jak przekraczanie progu. To jest coś osobistego. To obnaża czułe punkty. I wiąże się z odpowiedzialnością, której nie traktuję lekko….

William Tillier: W psychologii rozwój opisywany jest na wiele sposobów. Zajmowali się nim Freud, Erikson, Piaget, Bowlby, Bandura, Kohlberg, Loevinger i Wilber. Najbliższym mi podejściem, po 40 latach studiowania psychologii, jest koncepcja rozwoju wielopoziomowego.

Współczesne problemy kulturowej dezintegracji Europy wynikają z poważnego rozchwiania kondycji poszczególnych kultur narodowych. Przeżywają one poważne zagrożenie w wyniku społecznej odpowiedzi na poczucie braku podmiotowości wspólnot, które niestety podążą w dwóch obciążonych hamulcem rozwojowym kierunkach: z jednak strony są to bardzo wielorakie formy nacjonalizmu, z drugiej kosmopolityzmu, który oznaczają zaniechanie zainteresowania kultura narodową wspólnot. Nie jest ona skierowana przeciwko żadnej innej kulturze, wspólnocie, czy społeczności, nie implikuje poczucia wyższości i prawa dominacji. Tak pojętą kulturę narodową ukazuje polska tradycja humanistycznej pedagogiki społecznej, która wykazuje istotne analogie z innymi rodzajami humanistycznych analiz kultury, w tych ich orientacjach, które nie redukują podmiotowości i godności osoby ludzkiej w treści i działaniach budowanych na ich bazie nauk. Istotną inspiracją analiz tak pojętej kultury narodowej może być teoria dezintegracji pozytywnej Kazimierza Dabrowskiego, która ciągle nie uzyskała wystarczającej i w pełni rozwiniętej aplikacji w obszarze nauk społecznych, w tym pedagogice społecznej. Niniejszy tekst usiłuje być wskazaniem na twórcze możliwości tego typu analiz.